ایذه در مسیر تبدیلشدن به قطب تولید بیرینگ صنعتی خاورمیانه؛ سرمایهگذاری برای جلوگیری از خروج ۱۰۰ میلیون دلار ارز
ایذه در مسیر تبدیلشدن به قطب تولید بیرینگ صنعتی خاورمیانه؛ سرمایهگذاری برای جلوگیری از خروج ۱۰۰ میلیون دلار ارز
حمید صفایی، مدیرعامل شرکت مجری طرح بیرینگسازی در ایذه، از برنامه سهمرحلهای احداث کارخانه تولید بیرینگهای صنعتی، ایجاد اشتغال برای نیروهای بومی، انتقال فناوری از چین و صرفهجویی ارزی تا سقف ۱۰۰ میلیون دلار خبر داد.
به گزارش رسانه پینوشت، وابستگی صنایع بزرگ کشور به واردات قطعات و تجهیزات تخصصی، یکی از چالشهای مهم در مسیر پایداری تولید و کاهش هزینههای صنعتی است. در این میان، بیرینگهای صنعتی بهعنوان یکی از قطعات حیاتی تجهیزات دوار، نقش تعیینکنندهای در استمرار فعالیت خطوط تولید، بهویژه در صنایع فولادی دارند.
اکنون طرحی برای احداث کارخانه تولید بیرینگ صنعتی در استان خوزستان و شهرستان ایذه در دست پیگیری است؛ پروژهای که با هدف کاهش وابستگی به واردات، جلوگیری از خروج ارز، انتقال فناوری و ایجاد اشتغال تخصصی برای نیروهای بومی طراحی شده است.
در همین زمینه، با حمید صفایی، مدیرعامل شرکت مجری این طرح** گفتوگو کردهایم تا از جزئیات سرمایهگذاری، فناوری موردنیاز، برنامه تولید، ظرفیت اشتغالزایی و چشمانداز این پروژه در ایذه بیشتر بدانیم.
فعالیت از واردات تا ایده تولید؛ شکلگیری یک ضرورت صنعتی
حمید صفایی در تشریح سابقه فعالیت خود گفت: فعالیت ما از سال ۱۳۸۸ در حوزه واردات بیرینگهای صنعتی آغاز شده و در این سالها تأمین نیاز مجموعههای بزرگ فولادی کشور از جمله فولاد مبارکه، ذوبآهن اصفهان و فولاد خوزستان را دنبال کردهایم.
از همان ابتدای فعالیت، این دغدغه را داشتم که محصولاتی را که امروز وارد کشور میکنیم، روزی بتوانیم در داخل ایران تولید کنیم؛ زیرا بیرینگهای صنعتی از جمله کالاهای دارای ارزبری قابلتوجه هستند.
وی با اشاره به برآوردهای خود از حجم واردات این محصولات افزود: برآورد ما این است که واردات رسمی بیرینگهای صنعتی حدود ۱۰۰ میلیون دلار در سال است و با احتساب سایر بخشها و واردات غیررسمی، از جمله بیرینگهای خودرویی، حجم واردات این حوزه میتواند به حدود ۴۰۰ میلیون دلار برسد.
صفایی ادامه داد: بیرینگ به دلیل کاربردهای صنعتی و حساسیتهای فنی، در برخی موارد با محدودیت تأمین از سوی کشورهای خارجی مواجه است. در چنین شرایطی، تأمین کالا از مسیرهای غیرمستقیم و واسطهای هزینههای مضاعفی به صنایع کشور تحمیل میکند.
به همین دلیل به این نتیجه رسیدیم که باید به سمت تولید داخلی بیرینگ صنعتی حرکت کنیم؛ صنعتی که از فناوری پیشرفته برخوردار است و تنها تعداد محدودی از کشورهای جهان توان تولید محصولات تخصصی آن را دارند.
چهار تا پنج سال تحقیق و بازدید از کارخانههای بینالمللی
مدیرعامل شرکت مجری طرح با اشاره به مطالعات انجامشده برای راهاندازی این پروژه گفت: حدود چهار تا پنج سال بهصورت تخصصی درباره صنعت بیرینگ تحقیق کردم. در این مسیر از کارخانههای متعدد بیرینگسازی در کشورهای چین، ژاپن، فرانسه و آلمان بازدید کردم و فرآیندهای تولید، فناوریها و ظرفیتهای این صنعت را از نزدیک مورد بررسی قرار دادم.
وی افزود: نتیجه این مطالعات برای من روشن بود؛ تولید بیرینگ صنعتی در ایران امکانپذیر است و میتوان با تکیه بر دانش فنی، سرمایهگذاری و برنامهریزی مناسب وارد این صنعت شد.
صفایی با اشاره به شکلگیری همکاری مشترک برای اجرای پروژه در خوزستان اظهار کرد: پیش از آشنایی ما، آقای برکو نیز درباره کمبود بیرینگ در ایران و خلأ موجود در این حوزه تحقیقاتی انجام داده بودند. پس از آشنایی و بررسی اهداف مشترک، به این نتیجه رسیدیم که میتوانیم با همکاری یکدیگر این طرح را دنبال کنیم.

به گفته وی، پس از مذاکرات و ارائه طرح، مقرر شد احداث کارخانه در چند فاز و در استان خوزستان، بهطور مشخص شهرستان ایذه، دنبال شود.
چرا ایذه برای احداث کارخانه انتخاب شد؟
صفایی درباره انتخاب شهرستان ایذه توضیح داد: ایذه از نظر موقعیت جغرافیایی در محدودهای قرار گرفته که دسترسی مناسبی به مجموعهای از صنایع بزرگ کشور دارد. از طرف دیگر، این پروژه میتواند زمینه ایجاد فرصتهای شغلی تخصصی و توسعه صنعتی در منطقه را فراهم کند.
وی با اشاره به تجربه خود از بازدیدهای متعدد از مراکز صنعتی چین گفت: حدود هشت تا ۹ بار به یکی از شهرهای صنعتی چین سفر کردم و از کارخانههای بیرینگسازی آن بازدید داشتم. هدفم این بود که بتوانیم حتی در مقیاسی کوچک، الگوی موفق توسعه این صنعت را در ایران و بهویژه ایذه پیاده کنیم.
وی افزود: در چین نمونههایی وجود دارد که یک منطقه با راهاندازی کارخانه بیرینگسازی، طی چند دهه به قطب تولید این محصول تبدیل شده است. در یکی از این نمونهها، چین که پیشتر ماهیت روستایی و کشاورزی داشت، امروز به مرکزی با حدود ۲۰۰ کارخانه بیرینگسازی تبدیل شده است.
فاز نخست؛ تولید بیرینگهای موردنیاز صنایع نورد و ریختهگری
مدیرعامل شرکت درباره برنامه اجرایی فاز نخست گفت: در ابتدای کار باید محصولاتی را انتخاب میکردیم که هم نیاز واقعی صنایع کشور باشند و هم بتوانند وابستگی ما به واردات را کاهش دهند.
بر همین اساس، تولید بیرینگهای مورد استفاده در خطوط نورد و واحدهای ریختهگری را در اولویت قرار دادیم. این بیرینگها در شرایط سخت کاری مورد استفاده قرار میگیرند و از نظر فنی و عملکردی اهمیت زیادی برای صنایع فولادی دارند.

صفایی افزود: در برنامه ما تأمین نیاز مجموعههایی مانند فولاد مبارکه، فولاد غرب آسیا و سایر شرکتهای فولادی در بخش نورد و همچنین فولاد هرمزگان، سفیددشت، فولاد مبارکه و فولاد خوزستان در بخشهای مرتبط با ریختهگری قرار دارد.
وی درباره آثار اقتصادی این مرحله اظهار کرد: برآورد قطعی فعلی ما برای صرفهجویی ارزی فاز نخست حدود ۲۰ میلیون دلار است؛ اما تلاش میکنیم با توسعه تولید، این رقم را به ۲۵ تا ۳۰ میلیون دلار برسانیم.
به گفته صفایی، در فاز نخست حداقل ۱۰۰ فرصت شغلی مستقیم و حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ فرصت شغلی غیرمستقیم ایجاد خواهد شد.
آموزش نیروهای بومی در چین؛ سرمایهگذاری روی دانش فنی
یکی از محورهای مهم این پروژه، تربیت نیروی انسانی متخصص و استفاده از ظرفیت جوانان و مهندسان شهرستان ایذه است.وپرورش نیرو های متخصص در این کسب کار تولیدی است
صفایی در این خصوص گفت: تولید بیرینگ صنعتی یک فعالیت کاملاً تخصصی و مبتنی بر فناوری پیشرفته است. ما به مهندسانی نیاز داریم که دانش فنی لازم را در این حوزه کسب کرده باشند.
وی افزود: برنامه ما این است که مهندسان و جوانان مستعد ایذه را شناسایی کنیم و برای آموزش تخصصی به کشور چین بفرستیم تا در کارخانههای بیرینگسازی، دانشگاهها و مراکز تخصصی آموزش ببینند و پس از کسب مهارتهای لازم به ایران بازگردند و در راهاندازی و توسعه کارخانه مشارکت کنند.
وی تأکید کرد: هدف ما صرفاً احداث یک کارخانه نیست؛ بلکه میخواهیم دانش فنی این صنعت را نیز به کشور منتقل کنیم و نیروی انسانی متخصص پرورش دهیم.
همکاری با تولیدکنندگان بزرگ جهانی برای انتقال فناوری
صفایی با اشاره به اهمیت همکاریهای بینالمللی در اجرای پروژه بیان کرد: برای راهاندازی چنین صنعتی باید از تجربه شرکتهای بزرگ جهانی استفاده کنیم. شرکتهایی مانند SKF، FAG، NTN، NSK و KOYO از نامهای شناختهشده این صنعت هستند.
وی ادامه داد: در کنار این برندها، تولیدکنندگان بزرگ چینی نیز ظرفیتهای قابلتوجهی دارند. یکی از مجموعههایی که برای همکاری و انتقال فناوری با آن مذاکره کردهایم، شرکت ALBAISI چین است که در زمینه تولید بیرینگ فعالیت دارد.
به گفته وی، انتقال فناوری و استفاده از تجربه تولیدکنندگان بینالمللی از الزامات مهم موفقیت این پروژه خواهد بود.
مشارکت و حمایت صنایع بزرگ؛ فولاد مبارکه،فولاد خوزستان،ذوب آهن در کنار طرح
مدیرعامل شرکت درباره حمایتهای صورتگرفته از این پروژه گفت: خوشبختانه مجموعههای صنعتی و برخی نهادهای مرتبط از طرح استقبال کردهاند. فولاد مبارکه به دلیل نیاز خود به این محصولات، از پروژه استقبال کرده و قول حمایت داده است. همچنین مجموعههای ایپکو و ایران نیز در این مسیر همراهی دارند.
وی درباره ساختار سهامداری پیشنهادی پروژه اظهار کرد: بر اساس ساختار موردنظر، سهم شرکت ما ۶۰ درصد و سهم دو مجموعه دیگر هرکدام ۲۰ درصد پیشبینی شده است.
صفایی افزود: تاکنون روند مذاکرات و همراهیها امیدوارکننده بوده و امیدواریم این همکاریها تا مرحله اجرای کامل پروژه ادامه پیدا کند.
بهینهسازی مصرف بیرینگ در کارخانههای فولادی
صفایی با اشاره به فعالیتهای فنی شرکت پیش از آغاز تولید داخلی گفت: در حال حاضر هنوز به مرحله تولید داخلی نرسیدهایم و در بخش تأمین و واردات فعالیت داریم؛ اما تلاش کردهایم فراتر از یک شرکت بازرگانی عمل کنیم.
وی توضیح داد: در مجموعههای فولادی، کارشناسان فنی شرایط مصرف بیرینگ را بررسی میکنند تا مشخص شود در کدام بخشها مصرف بیش از اندازه است و با چه اقداماتی میتوان عمر مفید قطعات را افزایش داد.
او ادامه داد: در فولاد سبا، فولاد خوزستان و فولاد مبارکه پیشنهادهای فنی برای اصلاح شرایط مصرف و بهینهسازی استفاده از بیرینگ ارائه کردهایم. از آنجا که این قطعات قیمت بالایی دارند، کاهش مصرف و افزایش عمر مفید آنها میتواند در کاهش هزینههای نگهداری و تعمیرات تأثیر قابلتوجهی داشته باشد.
سه فاز توسعه؛ از فرآوری اولیه تا تولید صددرصد داخلی
مدیرعامل شرکت در تشریح چشمانداز نهایی پروژه گفت: برای کارخانه سه فاز توسعهای در نظر گرفتهایم و در هر مرحله بخشی از فرآیند تولید را به مجموعه اضافه خواهیم کرد.
وی افزود: در فاز نخست، بخشی از فرآیندهای تولید از جمله سنگزنی و مراحل آمادهسازی محصول دنبال میشود. در مراحل بعدی، فرآیندهای بیشتری به کارخانه اضافه خواهد شد تا وابستگی به خارج از کشور بهتدریج کاهش پیدا کند.
صفایی تأکید کرد: هدف نهایی ما در فاز سوم، دستیابی به تولید صددرصد داخلی است؛ بهگونهای که حتی در تأمین آلیاژهای موردنیاز نیز بتوانیم از ظرفیت آلیاژسازان ایرانی استفاده کنیم.
وی با اشاره به چشمانداز اقتصادی این مرحله اظهار داشت: در فاز سوم امیدواریم بتوانیم محصولاتی را در داخل تولید کنیم که در حال حاضر حدود ۱۰۰ میلیون دلار برای کشور هزینه واردات دارند. این هدف بزرگی است، اما با برنامهریزی، انتقال فناوری و حمایت صنایع میتوانیم به آن دست پیدا کنیم.

رقابت با محصولات چینی؛ ضرورت حمایت از تولید داخل
صفایی یکی از نگرانیهای اصلی خود را رقابت با تولیدکنندگان بزرگ خارجی دانست و گفت: رقابت قیمتی با تولیدکنندگان چینی آسان نیست. این شرکتها با ظرفیتهای تولید بسیار بالا و مزیت اقتصادی ناشی از مقیاس تولید فعالیت میکنند و تولیدکننده داخلی در ابتدای مسیر نمیتواند بهراحتی با آنها رقابت کند.
وی افزود: تعرفه واردات این محصولات در حال حاضر حدود پنج درصد است که از نگاه ما برای حمایت مؤثر از تولید داخلی کافی نیست.
او با اشاره به تجربه ترکیه اظهار کرد: در برخی بخشهای صنعت بیرینگ ترکیه، سیاستهای تعرفهای حمایتی برای محصولات داخلی اعمال شده است. ما نیز باید پس از آغاز تولید داخلی، سیاستهای مناسبی برای حمایت از تولیدکنندگان ایرانی در نظر بگیریم.
صفایی دو نگرانی اصلی خود را اینگونه تشریح کرد: نخست، حمایت نکردن صنایع بزرگ از محصولات داخلی پس از آغاز تولید و دوم، کافی نبودن حمایتهای تعرفهای برای رقابت با محصولات وارداتی.
وی تأکید کرد: مجموعههایی مانند فولاد خوزستان، فولاد مبارکه، ذوبآهن اصفهان و سایر صنایع مصرفکننده باید فرصت آزمایش و ارزیابی محصولات داخلی را فراهم کنند تا تولیدکننده ایرانی بتواند کیفیت و عملکرد محصول خود را در شرایط واقعی عملیاتی به اثبات برساند.
درخواست از صنایع بزرگ برای حمایت از تولیدکننده داخلی
مدیرعامل شرکت در پایان گفت: اولویت نخست ما صادرات نیست؛ اگر بتوانیم نیاز داخل کشور را در حوزه بیرینگ صنعتی تأمین کنیم، به دستاورد بسیار بزرگی رسیدهایم. البته در چشمانداز بلندمدت، توسعه صادرات نیز میتواند یکی از اهداف مجموعه باشد.
وی افزود: تولید بیرینگ صنعتی علاوه بر جلوگیری از خروج ارز، زمینه تربیت مهندسان متخصص، ایجاد اشتغال پایدار، انتقال فناوری و توسعه صنعتی مناطق کمتر برخوردار را فراهم میکند.
صفایی خاطرنشان کرد: بیرینگ یکی از قطعات حیاتی تجهیزات دوار در کارخانههای فولادی است و نبود آن میتواند فعالیت خطوط تولید را با مشکل مواجه کند. به همین دلیل، تولید داخلی این محصول فقط یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه اقدامی در راستای پایداری تولید و کاهش وابستگی صنعتی کشور است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت صنایع بزرگ، همراهی نهادهای مرتبط، انتقال فناوری و استفاده از ظرفیت مهندسان ایرانی، پروژه احداث کارخانه بیرینگسازی در ایذه به مرحله اجرا برسد و این شهرستان در آینده به یکی از مراکز مهم تولید محصولات تخصصی صنعت فولاد تبدیل شود.
بدون نظر! اولین نفر باشید