*فناوریِ ازخود گذشتگی

*فناوریِ ازخود گذشتگی*

در این نوشتار کوشش می گردد تا رویدادی را باز کاویم که شاید بسیاری از مخاطبان به آن آگاه نبوده و جایگاه آن را به شایستگی درنیافته باشند.

در هشتم نوامبر ۱۸۹۵ ویلهلم کنراد رونتگن دانشمند و فیزیکدان آلمانی درحالی که مشغول آزمایش بر روی لوله های کاتدی بود، بصورت تصادفی متوجه تابش پرتوهایی از بدنه لوله ها شد که به سبب ناشناخته بودن خواص و ویژگی هایش، آن را پرتو ایکس نامید.

و گفته شده است که اولین تصویر رادیولوژیک را به شکل آزمایشی از دست همسرش تهیه نموده است که حلقه ازدواجش نیز در آن تصویر به یادگار مانده است. و این رخداد پایه ورود پرتو ایکس به علم پزشکی برای تشخیص و درمان بیماری ها در جهان شد. در اهمیت این کشف تاریخی همین بس که رونتگن نخستین جایزه نوبل فیزیک را به واسطه آن در سال ۱۹۰۱ دریافت نمود. و هشتم نوامبر برابر با ۱۷ آبان ماه در تقویم بشریت با نام اشعه ایکس جاودانه شده است.

تاریخچه ورود اشعه ایکس به ایران هم به سال ۱۳۰۹ و استاد نامدار، پروفسور محمود حسابی باز می گردد که نخستین دستگاه رادیولوژی را در زیرزمین بیمارستان گوهرشاد تهران احداث و به بیماران هم میهن هدیه نمود.

بهره برداری از پرتوهای نجات بخش ایکس در عمر ۱۳۱ ساله خود، فراز و فرودهای بسیاری را تجربه نموده است و چه جانهایی که توسط آن در سرتاسر گیتی سر به بالین سلامت گذارده اند و چه دل هایی که به جادوی آن شادمان شده اند.

و امروزه با توسعه و پیشرفت شگرف خود، مرزهای ناباوری را درهم نوردیده و به صورت های مختلف و دستگاه های بسیار فناورانه در تصویرسازی های گوناگون از بدن انسان و عملکرد ساختارهای حیاتیِ آن، نقش تعیین کننده و نجات بخش ایفا می کند. و همواره از پیشروترین شاخه های علوم پزشکی بالینی بوده است. و همچنان نیز با شتاب فراوان در مسیر پیشرفت در حرکت است.

در این فرایند حلقه واسط میان فناوری و انتقال آن به انسان، کاربران و بهره برداران از اشعه ایکس تشخیصی و درمانی هستند. رادیولوژیست ها یا رادیوگرافیست ها، همان هایی که در پارسی *پرتوکار* نامیده شده اند.

کسانی که با آگاهی کامل به مخاطرات زیستی این پرتوها و دانستن اینکه مواجهه مداوم با اشعه ایکس و پرتوهای الکترومغناطیس سلامت حال و آینده شان را تهدید می نماید، ولیکن با انگیزه هم نوع دوستی و انسانیت، نسل اندر نسل در این مسیر پرخطر برای حفاظت از سلامتی بشر خالصانه کوشیده اند. در گذر روزگار و گلوگاه های حساس تاریخی، دست توانمند انسان در یاری به هم نوعان خود بوده اند.

حماسه آفرینی پرتوکاران تلاشگر در روزهای دشوار دفاع مقدس در یاری رسانی ایثارگرانه به زرمندگان وطن، همچنان بر زبان ها جاریست.

و روزهای پر از وحشت و اضطرابِ همه گیری ویروس کرونا هنوز در خاطر همگان باقیست که چگونه پرتوکاران بی باک در مواجهه مستقیم با بیماران مبتلا به کرونا، رادیوگرافی و CT Scan ریه، موثرترین شیوه تشخیصی کرونا را از هیچ بیمار نیازمندی دریغ ننمودند و حتی لحظه ای تامین امنیت جانی خود و خانواده خود را سبب و بهانه کناره گیری از تشخیص و درمان بیماران ندانستند.

هشتم نوامبر ، هفدهم آبان یا هر نام دیگری که بر آن نهاده شود، تنها بهانه ایست تا از این ایثارگران قدر ناشناخته، یادی گردد و کوششان ارج نهاده شود.

جای بسی ناخرسندیست که ازپس یکصد و سی سال فعالیت پرتوی در جهان، همچنان جایگاه و مرتبه این رشته مهم و متعالی پیراپزشکی در ساختار رسمی و تشکیلاتی ایران به شایستگی درک نگردیده و برخورد مناسب و درخور دشواری این حرفه، برای پرتوکاران پیش بینی نشده است و هر روز بار نارضایتی و قدرناشناسی بر شانه های این قشر پرتلاش و ازخود گذشته، افزون می گردد.

امید است که این نوشتار کوتاه، جایگاهی برای یادآوری و اقدام درجهت بهبود شرایط حرفه ای و جبران کاستی های روا داشته شده درقبال این قشر از جامعه درمان، فراهم آورده و شاهد اصلاحات شایان توجه در این مسیر باشیم.

بمناسبت سالروز کشف اشعه ایکس و روز جهانی رادیولوژی

علی معظمی صاحب امتیاز و مدیر مسئول روزنامه سرآغاز