آقای دبلیو غارتی! و حکایت پلنگ زاگرس /داستان های محمد شریفی

اما پیش از آنکه به اصل حکایت برسیم، ناچارم مقدمه‌ای کوتاه عرض کنم. در سال‌های نخست پس از انقلاب، جهاد سازندگی برای رونق تولید و ایجاد اشتغال، طرح‌هایی از قبیل مرغداری، باغداری، دامداری، معدن شن و ماسه، سنگ‌شکن و امثال آن را تشویق می‌کرد. برای این منظور نیز وام‌های کلانی با بهره اندک، و گاه بی‌بهره، همراه با مهلت‌های طولانی پرداخت در اختیار متقاضیان قرار می‌داد. حضرات کارآفرین نیز وام‌ها را دریافت می‌کردند و با همان خوش‌بینی معروف ایرانی که می‌گوید: “ان‌شاءالله گربه است”، پول بادآورده وام ها را خرج امورات دیگر می کردند، و در عالم بد مستی دل به آینده ای امیدوار کننده می‌سپردند. حکایت بعضی از این وام‌ها، کم‌وبیش شبیه مهریه‌های سنگینی بود که روز عقد، همه با خنده می‌گویند: کی داده و کی گرفته؟ اما روزی که موعد پرداخت فرا می‌رسد، داماد بیچاره تازه متوجه می‌شود که شوخی شوخی، جدی شده است! و هفت بار آب گُدار لنده را از پشتش کشیدند۔ امروز اگر گذرتان به بسیاری از آبادی‌ها و روستاها بیفتد، ساختمان‌های نیمه‌کاره، سوله‌های متروکه و کارگاه‌های نیمه ویرانی را می‌بینید که همچون یادگارهای یک رؤیای نافرجام در گوشه و کنار مثل عَلَم یزید قد علم کرده اند؛اینها یادگار بعضی از همان طرح‌هایی هستند که قرار بود تولید اشتغال کنند و اکنون خود محتاج آبادانی شدند. سال‌ها پیش، مش قاسم نامه‌ای مفصل برایم نوشت. در پایان نامه نیز تأکید کرده بود که اگر کنار رودخانه کارون و در جوار یار نشسته‌ام و لیوان آبی در دست دارم، فوراً آن را زمین بگذارم و خودم را به فلان آبادی برسانم. علت این احضار فوری این بود؟ که اختلاف شدیدی میان اعضای “شرکت سهامی پلنگ زاگرس” درگرفته بود و مش قاسم بیم آن داشت که اگر امروز و فردا شود، کار از جر و بحث به دعوا و از دعوا به مرافعه‌ای خونین برسد. بنده پس از عرض سلام ،در ذیل نامه مش قاسم نوشتم: “خالوی عزیز! نه من ایلچی هستم، نه کدخدا، نه مدعی‌العموم، و نه حضرات سهامداران شرکت پلنگ زاگرس برای حرف‌های بنده تره خُرد می‌کنند. بهتر است از ریش‌سفیدان و بزرگان منطقه کمک بگیرید. و بر روی بنده قلم قرمز بکشید” نامه را به قاصد دادم و خیال کردم از شر مأموریت نجات یافته‌ام. اما هنوز بیست‌وچهار ساعت نگذشته بود که مش قاسم شخصاً سوار بر یک پیکاپ دربستی شد و خود را به اهواز رساند. صبح زود در محل کارم حاضر شد. ابتدا با زبان نرم و استدلال‌های پدرانه شروع کرد. وقتی نتیجه نگرفت، سراغ تهدیدهای دوستانه رفت. و چون باز هم مقاومت کردم، از سلاح نهایی استفاده کرد؛ همان سلاحی که در برابرش کمتر کسی دوام می‌آورد: “اگر نیایی، فردا خون یکی از این‌ها به ناحق ریخته شد گردن توست که در حل دعاوی و رتق و فتق امور شانه خالی کردی و بر خاموش کردن آتش تسامح و سهل انگاری کردی و…..!” به قول مرحوم خان‌عمو:”هر جا که زور است، یا حسین!” ناچار سوار پیکاپ شدیم و راهی آبادی گشتیم. مدیرعامل شرکت را ما با نام “کاغارتی” می‌شناختیم. البته این لقب را مش قاسم در یک اقدام کاملاً خودجوش، انقلابی و بدون اخذ مجوز قانونی به ایشان اعطا کرده بود. کم‌کم لقب چنان جا افتاده بود که در محافل خصوصی، نود و نه درصد مردم منطقه نام اصلی طرف را فراموش کرده بودند. و کاغارتی لَقلَه ی زبان ها شده بود۔ از قضا همان روزها خبر حمله آمریکا به عراق همه جا پیچیده بود و نام جورج دبلیو بوش ورد زبان مردم شده بود. به هر زهر ماری بود به محل جلسه رسیدیم. طرفین دعوا حضور داشتند. مش قاسم نطق غرایی ایراد کرد و در معرفی بنده چنان اغراق نمود که اگر خودم را نمی‌شناختم، تصور می‌کردم دست‌کم چند دوره وزیر خارجه و دو دوره دبیرکل سازمان ملل بوده‌ام! سپس طرفین دعوا حرف‌هایشان را زدند. من هم به سبک مرحوم حبیب شطی، قدری سبک و سنگین کردم و طرحی ارائه دادم که نه سیخ بسوزد و نه کباب. مش قاسم نیز هر چند دقیقه یک بار توضیحات مرا با آب و تاب بیشتری تفسیر می‌کرد. دو نفر از سهامداران پذیرفتند. اما مدیرعامل شرکت، یا همان جناب کاغارتی، همچنان زیرآبی می‌رفت، بهانه می‌آورد و ساز مخالف می‌زد. من سعی می‌کردم فضا را آرام نگه دارم. اما ناگهان مش قاسم که صبرش لبریز شده بود، صدایش را بلند کرد و گفت: